Niksar
NiksarİLÇENİN GENEL OLARAK TANITIMI



Kısa Tarihçesi

Niksar, Kelkit Irmağı ile Canik Dağları’nın kucaklaştığı, Karadeniz sahilleri ile Orta Anadolu bozkırlarının buluştuğu yerde, Karadeniz’i Akdeniz’e bağlayan yol üzerinde bulunduğu için tarih boyunca hem ekonomik, hem de siyasi olarak önemli bir mevkii olmuştur.

Bu özellikleri ile hem stratejik bir bölge, hem de insanların çok hoşuna giden bir iklim ve verimli topraklar Niksar’ı cazibe merkezi haline getirmiştir. İşte bu cazibe de koskoca bir tarihin hiç ara vermeden bu şehirde yaşanmasına sebep olmuştur.

Niksar eski çağlarda Pontus adını taşıyan bölgenin içinde yer alıyordu. Yerleşme izlerine M.Ö.III.yy.da rastlanmaktadır. Bugünkü NİKSAR’ın yerinde bulunan ve adı bilinen en eski kent Hellenistik Kaberia’dır. Pontus kralı MİTHRİDATES VI’nın M.Ö.7l. yılında Roma Orduları Komutanı l. LUCULLUS’la yaptığı savaştaki yenilgisiyle bütün PONTUS ülkesiyle birlikte ROMA İMPARATORLUĞU’nun emrine girdi.M.S.l4-37 yıllarında Roma imparatorluğu TİBERİUS zamanında, kentin isminin NEOKAİZERİA (NEOKAİSERİA) olarak değiştirildiğini görüyoruz. Hıristiyanlığın yayılış dönemlerinde NEOKAİSERİA önemli bir merkez olmuştur. M.S.344-499 yıllarında meydana gelen iki büyük depremle kent tamamen yıkılmıştır.

XI.yy.ın sonuna kadar Bizans İmparatorluğuna bağlı kalan şehir bu tarihten sonra MELİK DANİŞMEND GAZİ tarafından DANİŞMENDLİLER BEYLİĞİ’ne katılmış ve bu Beyliğe bir süre Başkentlik yaparak NİKSAR adını almıştır.

XII.yy.da 2.Kılıçarslan Bizans İmparatorunu yenerek, son Danişmend Beyini de zehirleterek NİKSAR’ı SELÇUKLU topraklarına kattı. L397 yılına kadar SELÇUKLU egemenliğinde kalan NİKSAR bu tarihten sonra YILDIRIM BEYAZIT zamanında OSMANLI idaresine girmiştir.

Coğrafi Durumu :

Niksar İlçesi,Orta Karadeniz bölümünün iç kesiminde yer alan Tokat İli’nin 11 ilçesinden biridir. Tokat İl merkezine 60 Km. mesafede yer alan Niksar İlçesinin güney doğusunda Reşadiye,kuzey batısında Erbaa,güneyinde Almus, güney batısında Tokat, kuzeyinde Ordu Vilayeti sınırları bulunmaktadır.

Canik dağlarının kelkit vadisine inen eteklerinde kurulan ve Yeşilırmağın en büyük kolu olan Kelkit çayı Vadisi boyunca doğu-batı doğrultusunda uzanan Niksar; İç Anadolu’yu (Erzincan-Reşadiye-Niksar-Erbaa-Amasya yoluyla) batıya bağlayan yol kavşakları üzerinde bulunmaktadır.

Denizden yüksekliği 370 m. olup, coğrafi yerleşimi 40-35’ enlem, 36-58’ boylam arasındadır.

Yüzölçümü 955 Km2 dir.Yüzölçümü bakımından Tokat’ın 5. Büyük ilçesi olan Niksar’ın topraklarını Kelkit çayı ve bu çayın irili ufaklı kolları sular.Kelkit çayının uzunluğu 373 Km. olup, ilçenin tarım arazilerinin sulanmasında büyük kolaylık sağlar.

Her türlü tarıma elverişli bir iklim yapısına sahip olan Niksar, Karadeniz iklimi ve İç Anadolu iklimi arasında geçiş sağlayan bir özelliğe sahiptir. Kışlar yağışlı ve ılık,yazları ise sıcak geçer. Yağışlar daha çok ilkbahar ve kış aylarında görülür.Niksar suyu bol ve arazisi verimli bir ilçe konumundadır.

İdari Yapı :

Niksar Sosyo-Ekonomik özelliğinden dolayı 1840 yılında Sivas Vilayetinin Tokat Sancağına bağlı bir ilçe merkezi durumuna getirilmiş olup, 1861 yılında resmen Kaymakamlık kimliğini kazanmıştır. İki bucağı (Çamiçi-Gökçeli) ve biri merkez olmak üzere 9 adet Belediyesi 88 adet köyü bulunmaktadır.

./…

-2-


Nüfus Durumu :

Devlet İstatistik Enstitüsü verilerine göre sayım sonuçları l990 yılında İlçe Merkezi

nüfusu 3520l Köylerin nüfusu 4973l olmak üzere toplam 84931, l997 yılında İlçe Merkezi nüfusu 31413, köylerin nüfusu ise 40035 olmak üzere toplam 71450 olarak belirlenmiştir.

2000 yılında yapılan nüfus sayımında kesin sayım sonuçlarına göre İlçe Merkezi Nüfusu 44808, köylerin nüfusu 45864 olmak üzere toplam nüfus 90672 olarak tesbit edilmiştir.

EKONOMİK DURUM :

Niksar ekonomisi geniş ölçüde tarıma dayalıdır.Ekonomisinin temelini de tarım ve orman ürünlerine dayalı sanayi kuruluşları teşkil etmektedir.

Kelkit Çayı’nın sulamış olduğu Niksar Ovası tamamen sulu tarıma ayrılmış, iklim koşullarının elverişli olması durumunda turunçgiller dışında her türlü tarım ve sanayi ürünleri yetiştirilmektedir. Tarım ürünlerinin başında tahıllardan buğday, arpa, mısır ve baklagiller(nohut, mercimek, ve beyaz fasulye) gelmektedir. Sanayi ürünlerinden ise; şeker pancarı, tütün, mahlep, patates ve salçalık domates üretimi yapılmaktadır. Niksar ekonomisinde ceviz ve mahlebin önemli bir yeri bulunmaktadır.

Yöreye özel bir ürün olan mahlep işlenerek tamamı yurtdışına pazarlanmakta ve ekonomiye katkı sağlamaktadır. Niksar ekonomisine şeker pancarı ve tütününde önemli miktarda katkıları bulunmaktadır.

Son birkaç yıldır yemeklik patates, salçalık domates ve soğan üretimi de büyük ekonomik girdiler sağlamaktadır. Niksar’ın konumu, komşu bölge pazarlarının boş oluşu, ürünlerinin pazarlanmasını kolaylaştırmış, gelirlerde büyük artış olmuştur.

Niksar’da kurulmuş ve faaliyette bulunan belli başlı sanayi kuruluşlarını şöyle sıralayabiliriz. Bunların hemen hemen tamamı özel sektöre ait kuruluşlardır.

İlçede;2 un fabrikası, 1 salça fabrikası, 2 kereste fabrikası, 1 modern kireç fabrikası, 2 tuğla fabrikası, 2 kolonya imalathanesi, 2 naylon bidon fabrikası, 1 otoklav tipi lastik ayakkabı fabrikası, 1 naylon branda ve poşet fabrikası, 2 membaa suyu dolum tesisi, 1 avize imalatı atölyesi, 2 akü imalat atölyesi gibi sanayi kuruluşları bulunmaktadır.

Bu sanayi kuruluşlarında üretimi yapılan malların çoğunluğu iç pazarda tüketilmesine rağmen bir kısmı da ihraç edilebilmektedir.

Niksar ekonomisinde küçük ve büyük baş hayvan besiciliğinin de büyük yeri vardır. Besi yapılan büyük ve küçük baş hayvanlar yurtiçi pazarlarında satılmakta olup, ekonomiye girdi sağlamaktadır. Yöredeki hayvan pazarının merkezi konumunda olduğundan bu sektör senenin her mevsiminde canlılığını korumaktadır.

Niksar Küçük sanayi sitesi 1975 yılında kurulmuştur. Gürçeşme kasabası yakınlarında bulunan Organize Sanayi bölgesinde altyapı inşaatına 18.04.2005 tarihinde başlanmış olup, çalışmalar halen devam etmektedir.

SAĞLIK DURUMU :

İlçe merkezinde 150 yatak kapasiteli bir devlet hastanesi mevcuttur. İlçemiz Devlet Hastanesinde 15 Uzman Hekim, 13 pratisyen hekim, 3 Diş Tabibi, 1 Sosyal Çalışmacı, 2 Eczacı, 1 müdür, 4 müdür yardımcısı, 1 Psikolog, 1 Diyetisyen, 2 Fizyoterapist ve 1 Başhemşire olmak üzere toplam 201 personelle yalnız ilçeye değil çevre ilçelere de hizmet vermektedir. Hastane bünyesinde 2 ameliyathane, 1 yoğun bakım ünitesi ve 8 makineli hemodiyaliz ünitesi bulunmaktadır. İlçemizde ayrıca 3’ü merkezde olmak üzere toplam 12 sağlık ocağı ve 1 Verem Savaş Dispanseri, 1 112 Acil Yardım ve Kurtarma istasyonu bulunmaktadır.

EĞİTİM DURUMU

İlçemizdeki en yüksek eğitim kurumu Tokat Gazi Osman Paşa Üniversitesine bağlı Niksar Meslek Yüksek Okuludur. Okul 1998-1999 eğitim-öğretim dönemine Çengelli köyü mevkiindeki yerde kendi kampüs binasında başlamıştır.

./…


-3-

Meslek Yüksek Okulu bünyesinde;

1 Teknik Proğramlar Bölümü,

a) Bilgisayar Teknolojisi ve Proğramlama

b) Elektrik Proğramı

c) Endüstriyel Elektrik Proğramı

d) Ev cihazları teknolojisi

2 İktisadi ve İdari Programlar Bölümü

a) İşletme

b) Muhasebe

c) Pazarlama ,

bölümleri mevcut olup, 385 öğrenci eğitim ve öğretim görmektedir.

Yüksek okulumuzda 12 akademik personel görev yapmaktadır.

Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim ve öğretim kurumları yönünden ilçemizin durumu iç açıcıdır. Halen ilçe merkezinde 1 Genel, 2 Anadolu ve 5 meslek lisesi olmak üzere 8 lisemiz mevcut olup, liselerimizde 179 öğretmen 3036 öğrenciye eğitim vermektedir. İlçe merkezinde ayrıca 11 İlköğretim Okulumuzda 220 öğretmen 5093 öğrenciye eğitim ve öğrenim hizmeti sunmaktadır. İlçede ayrıca 3 pansiyon mevcut olup, bu pansiyonlarımızda 1803 öğrenci barınmaktadır.

İlçemizde eğitim birimleri olarak Halk Eğitim Merkezi, Mesleki Eğitim Merkezi ve Öğretmenevi bulunmaktadır.

İLÇENİN TURİSTİK VE DOĞAL YERLERİ

Orta Karadeniz Bölgesinin iç kısmında kalan Niksar, coğrafi konumu ve M.Ö.3 bin yılına dayanan tarihi geçmişi, tarihi eserleri ve doğal güzellikleriyle ilgi çeken turistik bir ilçe konumundadır.Zengin bir geçmişe sahip olan İlçe bugün, Roma ve Bizans dönemine ait Kalesi, köprüleri, çeşmeleri, han ve hamamları, mezar ve türbeleriyle, dünyaca tanınmış Ayvaz suyu, Çamiçi yaylası ve yemyeşil doğasıyla adeta turistleri beklemektedir.

Özellikle İlçe alanının büyük bir bölümünü kaplayan ormanlar, sayısız mesire yerlerinin ve avlanma imkanlarının doğmasını sağlar. Çamiçi yaylası, Kale, Ayvaz Parkı, Düztepe Parkı, Buğama suyu başlıca mesire yerleridir.

TARİHİ ESERLER


1- Niksar Kalesi l3- Cin Camii

2- Yağı basan Medresesi 14-Kırkızlar Kümbeti

3- Yağı basan Türbesi 15-Hacı Çıkrık Türbesi

4- Kalel Camii 16- Sunguriye Türbesi

5- Kale Hamamı 17- Yusufşah Türbesi

6- Kale Kilisesi 18- Erzurumlu Emrah'ın Türbesi

7- Melikgazi Mezarlığı 19- Lüleci Zade Kardeşler Çeşmesi

8- Melikgazi Türbesi 20- Taşmektep

9- Kulak Tekkesi (Kümbet) 21- Leylekli (Yılanlı)Köprü

10-Ak yapı Kümbeti 22- Talazan Köprüsü

11-Çöreği Büyük Camii 23- Hamamlar

12- Ulu Camii

İLÇEDE YÜRÜTÜLEN SOSYAL VE KÜLTÜREL FAALİYETLER


İlçe Kaymakamlığı öncülüğünde toplumu kaynaştırmak Sosyal ve kültürel kimliği ön plana çıkarmak amacıyla kurum ve kuruluşlar tarafından şiir geceleri düzenlenmektedir. Ayrıca Kaymakamlık, Belediye başkanlığı, Endüstri meslek lisesi işbirliği ile tarihi özellik taşıyan evlerin cephe düzenlemesi yapılarak restore edilmiştir. Özel sektör halı saha yapımına özendirilerek ilçe halkının sportif faaliyetlere katılımı sağlanmaktadır. İlçede Kaymakamlığın, Belediye Başkanlığının ve Kamu Kurum ve Kuruluşlarının iştiraki ile çeşitli proğram, sosyal ve kültürel etkinlikler yapılmaktadır. Ayrıca köy ve kasabalarımızda yöresel ve kültürel şenlikler yapılmaktadır. İlçede elemanları kamu kurumlarında çalışan personel ve İlçe halkından oluşan Kaymakamlık “Türk Halk Müziği” korosu kurulmuştur. Koro İlçe içi ve dışında çeşitli tarihlerde konserler vermektedir.